Günümüzün özlük dosyalarına benzer şekilde, Osmanlı Devleti hizmetindeki memurların sicil kayıtlarından oluşan Dâhiliye Nezareti Sicill-i Ahvâl Defterleri, rof. Dr. Yücel Yiğit ve Nedim Özer Hoşol tarafından yayıma hazırlandı.

 

Dâhiliye Nezareti Sicill-i Ahvâl Defterleri 1879-1909 yılları arasında devlet hizmetinde bulunan 51 bin 652 memura ilişkin kayıtları içeriyor. Türk Tarihinin en büyük biyografi/otobiyografi kaynağı olan külliyat; personelin doğum yeri ve yılı, aile bilgileri gibi kişisel bilgilerinin yanı sıra eğitimi, bildiği diller, memuriyete girişi ve terfileri gibi mesleki safahatını gösteren kayıtları da içeren 201 defterden oluşuyor.

 

OSMANLI BÜROKRASİSİNİN SON 40 YILINI DETAYLI BİR PANORAMAYLA SUNUYOR

 

II. Abdülhamit devrinde, Dahiliye Nezâretine bağlı olarak kurulan Sicill-i Ahvâl Komisyonu tarafından memurların görevleri süresince gelişim aşamalarını izlemek amacıyla tutulan defterler, “tercüme-i hâl” formları üzerine yeni gelişmelerin eklenmesiyle oluştuğundan Osmanlı bürokrasisinin son 40 yılının detaylı bir panoramasını sunuyor. Söz konusu kayıtlar günümüzün İçişleri Bakanlığının kurumsal tarihinin yazılması açısından da önemli veriler içeriyor.

 

Taşradan merkeze kalemiyeden mülkiyeye dönemin eğitim, idari, mali ve sosyal pratiklerine dair sunduğu ipuçlarıyla önemli bir tarih kaynağı olan külliyatın yayımlanan ilk defteri, 528 kamu görevlisine ilişkin kayıtların transkripsiyonunun yanı sıra kapsamlı bir dizinden oluşuyor. Söz konusu defter, Ahmet Cevdet Paşa, Hasan Tahsin Paşa ve Sait Paşa gibi Osmanlı tarihinin tanınmış simaların kayıtlarını da içeriyor.

 

Türk Tarih Kurumunca külliyatı oluşturan diğer defterlerin bir kısmının basılı bir kısmının dijital formatta okura sunulması için çalışmalar sürdürülüyor.